تهران / هتل المپیک / اردیبهشت ۱۳۸۸

با استعانت از درگاه ایزد منان، انجمن دانشجویان و دانش آموختگان مهندسی نفت  و  شرکت ملی  نفت ایران ، اولین کنگره ملی اکتشاف و تولید را با حمایت و همکاری شرکتهای داخلی و خارجی و دانشگاههای کشور در اردیبهشت ماه 1388 برگزار خواهد نمود. لذا بدینوسیله از اساتید، صاحب نظران، کارشناسان صنعت و دانشجویان کشور دعوت می نماید تا با ارائه مقالات و حضور در کنگره، ما ر در برگزاری هر چه باشکوه تر کنگره یاری نمایند.     برای ارسال مقاله ، لطفا راهنمای ارسال مقاله را مطالعه نمایید و سپس با فرمت مورد نظر ، مقاله خود را به آدرس ایمیل INFO@NIPEC.IR ارسال نمایید .   عناوین تاریخ آخرین مهلت ارسال مقاله 87/12/25 اعلام نتایج داوری 88/1/25 اعلام برنامه نهایی کنگره 88/1/30 آخرین مهلت ثبت نام 88/1/30   محورهای کنگره اکتشاف و تولید به شرح زیر اعلام شد.    اکتشاف و زمین شناسی  بهره برداری و تولید استخراج و حفاری  مدیریت و اقتصاد    برای دیدن جزئیات محورها اینجا را کلیک کنید.      هزینه ثبت نام شرکت کنندگان  مورد ثبت نام هزینه هزینه ثبت نام قبل از 88/1/30 2.000.000  ریال هزینه ثبت نام بعد از 88/1/30 تا شروع کنگره 2.500.000  ریال  برای اطلاعات بیشتر در مورد کنگره (رزرو هتل، شماره حساب و ...) با ما تماس بگیرید.

خاطرات اولین کارگر ایرانی دارسی

یک روز پیش از پرداخت حقوق، اعلان عمومی می شد. کارگران در ساعت مقرر شده مقابل میز آکانتنسي (حسابداری) صف می کشیدند و ژتون دستمزد ماهانه خود را در مقابل امضای یک رسید پرداختی تحویل می گرفتند و آنگاه می توانستند آن را در خزانه آکانتینگ به عنوان پس انداز نگه دارند و یا اینکه حقوق خود را از مسئول صندوق دریافت کنند. البته حقوق و تسهیلات کارگران ایرانی در مقایسه با آنچه کارکنان انگلیسی و هندی از آن برخوردار بودند وضعیت مناسبی نداشت. کارکنان انگلیسی از دریافت حق بدی آب و هوا، حق مسافرت، حق خرید مشروب و مهمتر حق دوری از وطن علاوه بر دریافت حقوق هفتگی خود برخوردار بودند....

لطفا بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

اين مقاله سعي مي‌كند ضمن آشنايي خوانندگان با تعريف چاه‌آزمايي (well test) به توضيح چگونگي كاربرد تحليل‌هاي حاصل از اين عمليات‌ها در تشخيص خواص مخزن و سيال موجود در آن و ارتباط آنها با هم و به طور كلي مطالعه‌ و شبيه‌سازي مخزن بپردازد.

خواننده با مطالعه‌ي اين مقاله تا حدودي مي‌تواند درك كند كه در مراحل مختلف مديريت يك مخزن به چه فناوري‌هايي در چاه‌آزمايي نياز است. در واقع اين مقاله با ادبياتي غيرفني مفاهيمي فني را براي خواننده توضيح مي‌دهد كه با استفاده از آن تا حدودي مي‌توان به ارزيابي عملكرد مديريت مخزن در انجام عمليات‌هاي چاه‌آزمايي پرداخت. پديد آمدن اين امكان براي خبرنگار يا سياست‌پژوه توانايي امكان ارزيابي و پرسش‌گري بالاتري و دقيق‌تري در بررسي كلي سياست‌ها و ظرفيت‌هاي شركت‌هاي نفتي در انجام عمليات‌ چاه‌آزمايي پديد مي‌آورد.

مقدمه و ضرورت چاه‌آزمايي

به محض حفر يك چاه در درون مخزن و آغاز استخراج سيال درون آن، تغييراتي در پارامتر‌هاي مخزني مانند فشار، حجم سيال درون مخزن، گرانروي سيال و... ايجاد مي‌شود. تغيير پارامتر‌هاي مخزن باعث تغيير رفتار مخزن مانند چگونگي فاز‌هاي سيال(مايع و گاز) درون مخزن، در نتيجه چگونگي فازهاي سيال استخراج شده، ميزان دبي و... مي‌شود.
بنابراين با گذشت زمان و ادامه‌ي برداشت از مخزن، رفتار مخزن تغيير مي‌كند. در واقع پارامترهاي مخزن به نوعي تابع زمان هستند. عمليات چاه آزمايي (Well Testing) تجزيه و تحليل رفتار مخزن و چاه بر اساس زمان است؛ نتايج حاصل از آن مي‌تواند تأثير زيادي در تشخيص مقادير واقعي پارامترهاي مخزني داشته باشد، از اين رو چاه آزمايي يكي از مهم‌ترين ابزار‌هاي مهندسان براي شناخت مخزن نفت محسوب مي‌شود. به دست آوردن مقدار واقعي اين تغييرات نقش عمده‌اي در ايجاد يك مدل دقيق و به روز از مخزن دارد.

در سال‌هاي 1950، چاه آزمايي به عنوان ابزاري براي شناخت رفتار واقعي مخزن در قبال تغييرات ايجاد شده‌ي درون چاه، وارد مهندسي نفت شد. مخزن نفت محيطي ناشناخته و بسيار ناهمگن است كه تشخيص دقيق آن عملاً امكان پذير نيست. با توجه به ويژگي‌هاي كلي مخزن، مدل‌هاي رياضي اوليه‌اي براي تفسير رفتار مخزن و چگونگي حركت سيال در درون محيط‌هاي متخلخل مختلف از جمله محيط متخلخل مخازن شكافدار، وجود دارد. اين مدل‌ها كه اصطلاحاً مدل‌هاي ايده‌آل گفته مي‌شوند، تا اندازه‌اي توانايي پيش‌بيني رفتار واقعي مخزن را دارند. پارامتر‌هاي مدل را بايد پس از تطبيق با رفتار مخزن اصلاح كنند، تا رفتار مدل، رفتار واقعي مخزن را نشان دهد.

پس از انجام هرتست، روي مخزن واقعي، اطلاعات فشار و زمان را روي نمودارهايي (مختصات لگاريتمي، شبه لگاريتمي يا دكارتي) پياده كرده و آن را بر اساس نمودار‌هاي مدل‌هاي اوليه تفسيرمي‌كنند و اطلاعاتي مانند نوع رژيم جريان(خطي، شعاعي، كره‌اي)، مساحت مخزن و... غيره را به‌دست آورند.

درحدود سال‌هاي 1970به بعد، محققين با ارائه كردن نمودارهاي مدل (Type curves) فشار در برابر زمان، به تشخيص حالت‌هاي كلي شكل مخزن پرداختند كه در تفسير نمودارهاي چاه‌آزمايي نقش بسيار زياد و مهمي دارند.
نمودار‌هاي مدل نسبت به روش قبلي، جزئي تر و دقيق‌تر بوده و حالت‌هاي بيشتري را نشان مي‌دهند، از اين رو براي مهندس نفت اين امكان ايجاد مي‌شود كه با اخذ اطلاعات مخزن و پياده كردن داده‌هاي مربوط به آزمايش روي نمودار، نمودار بدست آمده از مخزن واقعي را با نمودارهاي مدل (Type curves) منطبق كرده و براساس آن پارامترهاي ديگر مهندسي مخزن (نفوذ‌پذيري، ضريب پوسته و....) را به دست ‌آورد، و يا درحالت عدم انطباق كامل با نمودار‌هاي مدل، برخي از پارامترهاي نمودار مدل را تغيير داده تا بهترين نمودار بيان‌كننده‌ي حالت واقعي مخزن را شناسايي كند.
پس از اين براي افزايش دقت، روش استفاده از نمودارهاي مشتق ) نمودار مشتق فشار در برابر زمان ) ارائه شد. در واقع نمودار‌هاي مشتق نيز يك نوع نمودار مدل هستند كه محاسبات مهندسي بر اساس آن‌ها بيشتر، در تأييد و تكميل نتايج بدست آمده از نمودارهاي مدل (Type curves) معمولي بكارمي‌رود. امروزه روش‌هاي مدرن‌تري درحال گسترش مي‌باشند كه Deconvolutionناميده مي‌شوند.

دركشورما به دليل اهميت داشتن توليد روزانه، بستن چاه به مدت دو يا سه روز براي انجام تست تا حدود زيادي امكان‌پذير نيست و يا خيلي سخت است به‌همين دليل مجهز كردن چاه‌ها به سيستم‌هاي هوشمند (چاه هوشمند ( براي ثبت فشار و زمان و دبي توليد مي‌تواند تا حدودي مار از عمليات چاه‌آزمايي بي‌نياز كند. يكي از نكات جالب درمورد چاه‌آزمايي اين است كه با استفاده از اطلاعات سه متغير زمان، فشار و دبي توليدي يا دبي تزريقي، اكثر پارامترهاي مهندسي مخزن نظير نفوذپذيري، ضريب پوسته، سطح تخليه چاه (حجم مؤثر درتوليد چاه، به بيان ديگر حجمي از مخزن كه توسط هر چاه تخليه مي‌شود)، نوع مخزن (ساده يا تركيبي) را به ‌دست مي‌آورند.

قبل از ورود به مقوله چاه‌آزمايي به تعريف واژگان تخصصي به‌كار رفته در متن وتوضيحات كمي درمورد مخزن نفت را مي‌پردازيم.

واژگان تخصصي

نفوذپذيري يا تراوايي:( Permeability)

توانايي سنگ براي عبوردهي سيالي (با گران‌روي مشخص و در فشار مشخص) از درون خلل و فرج خود راPermeabilityمي‌گويند. نفوذ پذيري مطلق تنها به خصوصيات سنگ بستگي دارد، اما نفوذپذيري نسبي علاوه برخصوصيات سنگ، به خصوصيات سيال و درصد اشباع(سنگ از سيال) نيز بستگي دارد.

پوسته:
فاصله نزديك چاه كه به دليل عواملي،خواص فيزيكي خود را از دست داده باشد. اين عوامل مي‌تواند ورود آب از گل حفاري به داخل سازند يا عوارض حاصل از مشبك كاري (سوراخ كردن) و هم‌چنين آزادشدن گاز نزديكي چاه، به دليل افت فشار و هم‌چنين رسوب آسفالتين(نوعي نفت بسيار سنگين با گرانروي بسيار بالا) مي‌تواند باشند. مقدار پوسته را با يك ضريب به اسم ضريب پوسته نشان مي‌دهند.

حركت سيال درون محيط متخلخل

پس‌ از اكتشاف مخزن نظارت مهندسين مخازن آغاز شده و با بررسي ساختار فضايي مخزن شروع به عمليات حفاري در نقاط بهينه و مشخص شده‌ي مخزن مي‌كنند. پس از تكميل چاه، حركت سيال به سمت چاه و توليد از مخزن آغاز مي‌شود.

درك چگونگي نمودارهاي چاه‌آزمايي، نيازمند شناخت كمي و كيفي حركت سيال در محيط متخلخل است. ازاين رو سه ‌نمونه حركت خطي(Linear)، شعاعي(Radial)، كروي(Spherical) براي سيال درون مخزن پيش‌بيني شده است كه در شكل‌هاي زير نشان داده مي‌شود.

Fig.1- types of flow

با استفاده از روابط قانون پايستگي جرم (كه بيان مي‌كند؛ جرم به‌وجود نمي‌آيد و از بين هم نمي‌رود) و هم‌چنين قانون دارسي (كه بيان‌كننده ارتباط ميان سرعت خطي و گراديان فشار(آهنگ تغييرات فشار بر حسب كم و يا زياد شدن فاصله) مي‌باشد)، مدل سازي رياضي حركت سيال در محيط متخلخل در هر يك از سه سيستم فوق به دست مي‌آيد كه البته در به دست آوردن اين معادلات تعداد فاز(جامد، مايع، گاز) و نوع سيال موجود درمخزن نيز تأثيرگذاراست.

مرزهاي مخزن

از مهم‌ترين عوامل تأثيرگذار درحل مدل رياضي حركت سيال در محيط متخلخل نوع مرزهاي مخزن است .به ديواره‌ي چاه مرز داخلي گفته مي‌شود، دورترين نقطه‌ي مخزن و به بيان ديگر حاشيه‌ي مخزن را مرز بيروني مخزن مي‌گويند.

مرز داخلي: كه به دوصورت مي‌باشد:

1) توليد با فشار جرياني ثابت

در اين روش فشار را ثابت نگه مي‌داريم و دبي تغيير مي‌كند كه راحت‌تر از روش دبي ثابت است.در اين روش از Gauge هايي استفاده مي‌شود كه مي‌توانند دبي برداشت را تغيير دهند. در مخازني كه خطر مخروطي شدن گاز يا آب وجود دارد، براي پيشگيري از وقوع اين خطر، بيشتر از اين روش استفاده مي‌شود تا فشار مخزن تا حد زيادي حفظ شود.

2) توليد با دبي جرياني ثابت

در اين روش دبي جريان را با استفاده ازيك شير(choke) كه معمولا در مقابل محدوده‌ي مخزن و محلي كه لوله‌ي جداري(Production casing) مشبك كاري قرار مي‌دهند، ثابت نگه مي‌دارند.

مرز بيروني:
كه به سه صورت مي‌باشد:
چنان‌كه گفته شد مرز بيروني به دورترين نقطه‌ي مخزن گويند، جريان سيال در ماقبل اين مرز وجود دارد و در اين مرز جرياني نخواهيم داشت.
مرز بيروني نيز به سه صورت توضيح داده مي‌شود.

(1 براي مخازن محدود كه حجم مشخصي دارند، در مرز بيروني افت فشار داريم.
(2 براي مخازني كه همراه با تأمين‌كننده قوي، نظير محيط آبده يا كلاهك گازي با فشار بالا هستند كه اجازه كاهش فشار را درسطح بيروني مخزن نمي‌دهند، فشار درسطح بيروني را برابر با فشار اوليه مخزن مي‌گيرند، به بيان ديگر افت فشار نداريم.
(3 حالتي كه مصرف رياضي دارد، يعني آن‌قدر مخزن را بزرگ فرض مي‌كنيم كه با ميل كردن شعاع بيروني به سمت بي‌نهايت، فشار برابر با فشار اوليه مخزن مي‌شود و افت فشار نخواهيم داشت

انواع تست‌هاي رايج

پس ازاين‌كه به‌طوركيفي متوجه شكل مخزن ونوع حركت سيال آن شديم بايد كمي درمورد چگونگي انواع آزمايش‌هايي كه برروي چاه انجام مي‌گيرد توضيح دهيم.
انواع تست‌هايي كه برروي چاه‌هاي نفت انجام مي‌شوند عبارتند از:

Drawdown Test
Multiple Flow Tests
Reservoir Limit Test
Build up Test
Injection Build up or Full Off Test
Multiple Well interferences
Drill stem Tests

هم‌چنين تست‌هاي زيربراي مخازن گازي انجام مي‌گيرد:

Back Pressure or flow after flow

Isochronal test

Modified Isochronal test

امروزه از Well test moduleنرم‌افزارهاي Pan-System، CMG، Eclipse براي تحليل اطلاعات حاصل از انجام تست‌هاي چاه استفاده مي‌شود.

تشريح كيفي بعضي از تست‌ها

تست build up

شرح اين تست به اين صورت است كه چاهي كه با يك دبي ثابت و مشخص توليد مي‌كند را به‌طوركامل مي‌بندند (عملاً توليد آن را متوقف كنيم) و سپس با يك ثبت‌كننده فشار، فشار ته چاه را اندازه‌ گرفته و آن را براساس زمان ثبت مي‌كنند. با پياده كردن مقادير فشار و زمان بر روي نمودارهرنر (Horner) (شكل 2) مي‌توان نفوذپذيري، ضريب پوسته و فشار اوليه مخزن را بدست آوريم. البته لحاظ كردن زمان توليد قبل از تست نيز ضروري مي‌باشد.مدت زمان بستن چاه بين 2 تا 3 روز است تا فشار در تمام قسمت‌هاي مخزن تقريبا يكي شود.

شكل2- Horner plot

drawdown test

در تست drawdown عكس تست build up عمل مي‌شود، به گونه‌اي كه چاه بسته را با دبي ثابت براي توليد بازكرده و سپس با ثبت اطلاعات فشار و رسم نمودار داده‌هاي فشار در برابر زمان و آناليز اين نمودار، مي‌توان مقادير نفوذپذيري، ضريب پوسته، شكل مخزن و سطح تخليه‌ي آن را به‌ دست آورد.اين تست معمولا بلافاصله بعد از تست Build up ،كه در طي آن چاه بسته است، انجام مي‌شود.

در چاه‌آزمايي معمولي با داشتن خروجي (داده‌هاي فشار) و ورودي )دبي جريان)، براي به‌ دست آوردن سيستم مخزن (مقصود تمام خصوصيات مخزن شامل شكل مخزن، شكافدار يا غير شكافدار بودن و...،است ) تلاش مي‌شود .

در روش Convolution ابتدا يك سيستم براي مخزن حدس مي‌زنيم و با استفاده از داده‌هاي ورودي، داده‌هاي خروجي را به‌دست مي‌آوريم. اين داده‌ها با داده‌هاي خروجي واقعي مقايسه مي‌شوند و آن‌قدر سيستم را تغيير مي‌دهند تا بهترين تشابه(Match) بين خروجي حاصل از محاسبه و خروجي‌هاي واقعي به‌دست آورند و آن سيستم را سيستم مخزن لحاظ مي‌كنند.

در روش Deconvolution سيستم مخزن را حدس نمي‌زنيم اما با گزاردن محدوديت‌هايي براي سيستم، خروجي‌ها را به‌دست آورده و بعد از مقايسه با خروجي‌هاي واقعي مي‌توان سيستم مخزن را به‌دست آورد.

DST
Drill stem test تست معمول و رايجي است كه بيشتر مورد استفاده‌ي مهندس بهره‌برداري مي‌باشد. اين تست معمولاً بعد از عمليات حفاري انجام مي‌شود.

در اين تست دستگاه Drill stem را روي لوله حفاري مي‌بندند. در پائين آن يك شير كنترل قراردارد كه هنگام پايين آمدن بسته است. دستگاه را به پائين چاه مي‌فرستند درحالي كه فشار داخل لوله خيلي كمتر از فشار هيدروستاتيك گل مي‌باشد. پس از آن‌كه دستگاه درمقابل مخزن قرارگرفت Packer (جداري‌اي لاستيكي كه پس از باز شدن، فضاي بين لوله و لوله‌ي جداري را مسدود مي‌كند) را بازكرده تا فشار ستون گل را از روي مخزن بردارند و هم‌زمان شير كنترل ورودي Drill Stem را بازمي‌كنند تا سيال وارد شود. پس از زماني معين ، شير را مي‌بندند ودر تمام اين مدت داده‌هاي فشارو زمان را ثبت مي‌كنند اين عمل باز و بسته كردن شير را چندين بار انجام مي‌دهند تا سيال توليدي، همان سيال مخزن شود و عملاً جواب تست بهبود يابد. درواقع مي‌توان گفت DST مجموعه چند تست drawdown و Build Up پياپي مي‌باشد.
ادامه دارد...

تدوين: مهندس اصغرصادقي

دانشجوي كارشناسي‌ارشد مهندسي مخازن- هيدروكربوري دانشگاه صنعتي‌شريف

خبرنگار نفت سرويس مسايل راهبردي دفتر مطالعات خبرگزاري دانشجويان ايران(ISNA)

تاثير نوسانات قيمت نفت بر بازار فلزات
نفت چگونه قيمت فلزات را تغيير مي‌دهد؟

محمد حسين بابالو

در اقتصاد قيمت همچون تابعي چند متغيره بوده كه هر متغير بر قيمت تمام شده و قيمت فروش موثر مي‌باشد.در اين نوشتار سعي بر آن شده تا با بررسي متغير نفت بر قيمت تمام شده يك محصول تخمين كلي از نحوه تغييرات قيمت يك فلز براي آينده داشته و بتوانيم با احتساب يك ضريب خطا تغييرات قيمت را پيش‌بيني كنيم.
هميشه دو متغير عرضه و تقاضا بيشترين تاثير را داشته و مي‌توان گفت ساير موارد متغيرهاي اين دو تابع است. هميشه حاشيه سود هر توليد فاصله بين قيمت تمام شده و قيمت فروش است كه هدف هر تجارتي است.
درخصوص هزينه تمام شده بايستي هزينه اكتشاف و استخراج، هزينه فرآوري و ذوب، هزينه حمل و نقل و نهايتا هزينه‌هاي فروش و پرميوم را لحاظ كرد.
در اين گزارش مقدار A قيمت در نظر گرفته شده است و عواملي كه وابسته به قيمت نفت است را با B در نظر مي‌گيريم و 3B=A
در اين بخش به هزينه‌هاي استخراج و تغييرات آن مي‌پردازيم.

لطفا بر روی ادامه مطلب کلیک کنید .

تاریخچه چاه پیمایی

 اولین نمودار الکتریکی در سال 1306 ( 1927 ) در یکی از چاه های میدان نفتی pechelbronn در Alsace از استان های شمال غربی فرانسه ثبت شد و تنها شامل یک نمودار مقاومت مخصوص الکتریکی بود و برای ثبت آن از متد station استفاده گردید . با این روش، دستگاه اندازه گیری که سئند نامیده میشود،در مقابل لایه های مورد نظر در چاه توقف میکرد و مقاومت اندازه گیری شده نیز با دست رسم میشد.بعد از آن سال در سال 1308(1929) اولین نمودارهای مقاومت مخصوص برای مقاصد اقتصادی در ونزوئلا،ایالت متحده امریکا و روسیه مورد اتفاده قرار گرفت . سودمندی این نمودار در تطابق لایه ها وتشخیص لایه های ئیدروکربن دار در صنعت نفت مورد توجه قرار گرفت.

در سال 1310(1931) نمودار پتانسیل خودزاد(SP) نیز به نمودار مقاومت مخصوص افزوده شد و در همان سال برادران پمومبرژه (مارسل و کنراد) روش ثبت مداوم را تکمیل و اولین بات قلمی را نیز توسعه دادند.بعد از سال 1328(1949) نمودار نوترون به صورت یک تعیین کننده تخلخل مورد توجه واقع گردید و در سال 1341(1962) نمودار SNP و در سال 1349(1970) دستگاه نوتونی و به دنبال آن دستگاه دوگانه نوترون ابداع و به بازا ارائه شد.

لطفا بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

اطلاعيه

قابل توجه بازديد كنندگان گرامي علي الخصوص دانشجويان مهندسي نفت واحد فيروزآباد

بدین وسیله به اطلاع عموم می رسد وبلاگ دپارتمان مهندسی نفت فیروزآباد با آدرس http://iauf-petroleum.blogfa.com/ که نزدیک به دو سال از عمر آن می گذرد هیچ گونه ارتباطی با انجمن مهندسی نفت دانشکده و  همچنین هیئت مدیره آن نداشته و روند فعلی خود که مبتنی بر اطلاع رسانی صحیح و ارائه مطالب مفید و آموزنده در حوزه نفت و گاز است را بصورت مستقل ادامه خواهد داد.

                                                                                              باتشکر

                                                                                         مدیریت وبلاگ

چگونگی تاثیر حركات نمكي در تشكيل منابع عظيم نفتي و گازي حوزه خليج فارس

 حركات نمكي سازند هرمز كه از فاز كوهزائي كيمرين پيشين شروع ميشود در تشكيل ساختمانهاي بزرگ درحوزه رسوبي خليج فارس رل مهمي را در تشكيل ذخاير بزرگ نفتي و گازي بازي مي كند. بطوريكه مشاهده مي شود قبل از حركات كوهزائي آلپن پسين اين ساختمانها در نواحي خليج فارس بوجود آمده و در اثر فشار زياد رسوبات روي طبقات سنگ مادر قسمت عميق‌تر حوزه رسوبي باعث تشكيل نفت و گاز گرديده و بطرف گنبدها و طاقديسهاي زير زميني تشكيل شده بوسيله حركات نمكي (Pillowstructure) مهاجرت اوليه نموده و خلل و فرج اوليه سنگ را اشغال كرده و باعث حفظ اين خلل و فرج و در پی آن باعث تشكيل بزرگترين ذخيره‌های نفتي و گازي دنيا شده است.
بدليل رسوبات مداوم و فرورفتگي تدريجي حوزه رسوبي خليج فارس و رسوبات ضخيم بيش از نه هزار متر از دوران اول تا آخر دوران سوم در قسمت عميق حوزه يعني در لرستان و خوزستان و بندرعباس بر روي هم انباشته شده است. نقشه هم ضخامت دوره‌هاي مختلف زمين شناسي از پرمين تا ميوسن در اين منطقه بزرگ حوزه خليج فارس مؤيد حركات نمكي و تشكيل ساختمانهاي بزرگ زير زميني براي ذخيره سازي هيدروكربن است و در قسمت پلاتفورم عربستان كمترين ضخامت رسوبات را نشان مي دهد. حركات نمكي سازند هرمز كه از كيمرين شروع شد باعث بالا آمدگي بعضي نواحي بخصوص در ناحيه قطر ـ كنگان كمترين ضخامت كرتاسه را نقشه هم ضخامت دوره كرتاسه را نشان مي‌دهد كه دليل بالا آمدگي ناحيه و باحتمال زياد در اثر حركات نمكي و حركات قاره‌اي بوده است.

لطفا بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

تاريخچه شركت ملي مناطق نفتخيز جنوب

سابقه اكتشاف نفت در مناطق نفتخيز جنوب ايران به سال 1287 خورشيدي (1908 ميلادي) برمي‌گردد، در اين سال در پي تلاش چندساله حفاران و كاوشگران نفت در مناطق شمال‌غرب و جنوب كشور، اولين چاه خاورميانه با توليد اقتصادي، در ميدان نفتون مسجدسليمان حفر و در عمق 338 متري به نفت رسيد.

بهره‌برداري از اين چاه كه با توليد 500 بشكه در روز عملاً از سال 1290 خورشيدي آغاز شد، سرآغاز فعاليت صنعت نفت ايران محسوب مي‌شود.

پس از پيدايش نفت در مسجدسليمان، عمليات كاوش براي كشف مخازن ديگر ادامه يافت و درپي آن حوزه‌هاي نفتخيز هفتگل (1306)، آغاجاري(1315)، اهواز(1337)، بينك (1328)، بي‌بي‌حكيمه (1340)، مارون و كرنج (1342) و پازسي و رگ‌سفيد (1343) كشف و مورد بهره‌برداري قرار گرفت.

مجموعه اين ميدانها با تمامي تاسيسات، كارخانجات و خطوطه لوله مورد نياز توليد، فرآورش و انتقال نفت به پالايشگاههاي داخلي و پايانه‌هاي صادراتي نفت خام، هم اكنون بخش عمده‌اي از مناطق نفتخيز جنوب از تشكيل مي‌دهد.

تا قبل از دهه 50 فعاليت‌هاي مربوط به اكتشاف و توليد در شركت سهامي اكتشاف و استخراج متمركز بود و مركز عمليات اين شركت كه مسئوليت برنامه‌ريزي، تهيه منابع مالي، نحوه برداشت از مخازن و همچنين توسعه ميدان‌ها و تاسيسات فني را به عهده داشت، در مسجدسليمان مستقر بود.

لطفا بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

حفاري

كندن چاه و رسيدن به هدف مورد نظر را حفاري مي گويند حفاري يكي از كارهاي پيچيده و گران و طاقت فرسا وتخصصي در صنعت نفت بشمار مي رود. هر كاري كه ما قبل از حفاري انجام داده باشيم در صورتي كه عمل حفاري بدرستي انجام نگيرد بي فايده است.
بنابراين به حفاري خيلي اهميت مي دهند قبل از حفاري ما فقط با تخيل و فرضيات مختلف لايه ها و عمق ها را تعيين مي كنيم ولي در حفاري واقعاً به اينها مي رسيم زمين شناس، مهندس راه و ساختمان، حفار و … همه دست به دست هم مي دهند تا حفاري به طور مداوم انجام شود. چون هزينه دكل و لوازم حفاري خيلي گران است.بنابراين حفاري در سه نوبت و بطور 24 ساعته انجام مي گيرد.
تعيين محل حفاري نيز مهم است مثلاً فاصله آن از مناطق مسكوني، چاههاي مجاور، مسكوني فشار قوي برق و ….. كه اينها همه تخصصي و مخصوص به خود را دارند بعد از تعيين محل مهندس راه و ساختمان اقدام به نصب كردن وسايل مورد نياز، اتاق ها، جاده و … مي كند سپس دكل به منطقه آورده مي شود و عمل بطور 24 ساعته انجام مي شود. عمل حفاری بوسیله دکل صورت میگیرد . این دکل ابتدا بصورت جدا از هم به محل آورده میشود . سپس آن را در محل سر هم کرده و آمده حفاری میکنند . دکل و وسایل حفاری بصورت کرایه ای و گران قیمت می باشند بنابراین عمل حفاری بصورت 24 ساعته انجام میگیرد .

معجزه خداوند در قرآن كريم باعث شد كه يك دانشمند مشهور آمريكايي به دين اسلام روي آورد.
به گزارش آريا، تيمي از دانشمندان آمريكايي دريافتند كه برخي از گياهان استوايي فركانس هايي مافوق صوت از خود صادر مي كنند كه به وسيله دستگاه هاي پيشرفته علمي ثبت شده است.
دانشمنداني كه حدود سه سال به تحقيق ومطالعه اين وضعيت حيرت آور پرداختند، دريافتند كه اين پالس هاي مافوق صوت به الكتريسته نوري تبديل شده و بيش از صدمرتبه در ثانيه تكرار مي شوند.
يك تيم آمريكايي اين آزمايش را در برابر يك گروه علمي در انگليس انجام دادند كه در بين اين گروه، يك دانشمند مسلمان هندي الاصل نيز قرار داشت. بعد از 5 روز آزمايش، گروه انگليسي از اين مساله بسيار شگفت زده شدند ولي دانشمند مسلمان انگليسي گفت: مامسلمانان اين مساله را در 1400 سال پيش تفسير كرده ايم. دانشمندان از اين سخن وي بسيار حيرت زده شدند و اصرار كردند كه آن را برايشان شرح دهد. دانشمند مسلمان اين آيه قرآن را قرائت كرد: «و هيچ موجودي نيست جز آن كه او را به پاكي مي ستايد ولي شما ذكر تسبيحشان را نمي فهميد. او بردبار و آمرزنده است.»
زماني كه اسم جلاله «الله» بلند شد، پالس هاي مافوق صوت به الكتريسته نوري تبديل و بر روي مانيتورها ظاهر گشت.
پروفسور «وليام براون» مسئول اين تيم تحقيقاتي با اين دانشمند مسلمان براي شناخت دين اسلام به گفت و گو پرداخت و دانشمند مسلمان براي وي دين اسلام را تشريح كرده و يك جلد قرآن مجيد به همراه تفسير آن به زبان انگليسي را به وي اعطا كرد. براون شهادتين را گفت و مسلمان شد
گروه تحقیقاتی مقاله نت بزودی یک محاسبه اختصاصی با این دانشمند خواهد داشت.

خون و نفت (Blood & Oil)

خون و نفت (Blood & Oil) کتابی است نوشته منوچهر فرمانفرمائیان یکی از فرزندان شاهزاده عبدالحسین میرزا فرمانفرما. خاطرات منوچهر فرمانفرمائیان به همت دخترش رخسان جمع آوری و تنظیم شده است. از آنجا که زمینه تخصص و کار نویسنده نفت بوده است، این کتاب به بیان ناگفته های بسیاری در این زمینه می پردازد. نامبرده یکی از مخالفین سرسخت ملی شدن صنعت نفت ایران بود و این موضوع گاه موجب اختلاف با پسر عمه اش دکتر محمد مصدق می شد. علاوه بر مسائل نفتی، کتاب مزبور نکات قابل توجهی نیز در سایر زمینه ها دارد. خاطرات دوران کودکی منوچهر در یکی از سنتی ترین و بزرگ‌ترین خانواده های قاجار، مملو از ناگفته های جالب است. ارتباطات افراد در این خانه مرموز، ناگفته هایی از زندگی خصوصی نصرت الدوله (پسر بزرگ خانواده)، نقش مدرس، ارتباطات با مصدق و سایر ارتباطات در خانواده ای که همگی از چهره های سرشناس دوران پهلوی هستند، همه و همه بر جذابیت های کتاب می افزاید. خاطرات فرمانفرمائیان در خصوص چگونگی مذاکرات پنهانی اولیه برای تشکیل اوپک از قسمت‌های بسیار جالب کتاب است.

خواندن این کتاب به  دانشجویان  نفت و همچنین علاقه مندان به سرگذشت تاریخ صد ساله اکتشاف و استخراج نفت در ایران توصیه می شود.

آشنايي با رشته دانشگاهی "مهندسی شيمی – بازرسی فنی"

دوره كارشناسي « مهندسي ايمني و بازرسي فني » براي اولين بار در ايران در سال تحصيلي دانشگاهي 71-1370 شمسي در دانشكده مهندسي نفت شهيد تندگويان آبادان ايجاد شده كه مطابق مصوبات وزارت علوم تحقيقات و فن آوري ( وزارت فرهنگ و آموزش عالي وقت ) اين رشته شاخه اي از « مهندسي شيمي » محسوب مي شود....

با توجه به رشد شتاب آلود توسعه صنعت در بخشهاي گوناگون و لزوم تعمير و نگهداري دستگاهها و ماشين آلات به ويژه در صنعت نفت و مشكلات حاصل از آن علي الخصوص آلودگي محيط زيست- اثرات گلخانه اي وگرم شدن دماي كره زمين و... ، جهت رفع نياز وبهبود اوضاع صنعتي و جلوگيري از آسيب رسيدن به جامعه انساني و در نتيجه توسعه متوازن در همه ابعاد از جمله  رفاه عمومي- بهداشت- آموزش- تغذيه سالم و . . .  « تخصص » يكي از امور بسيار ضروري و اجتناب ناپذير به نظر مي رسد.  بر اين اساس دو رشته آكادميك جديد- كه البته سالهاست بصورت تجربي در صنعت مورد بهره برداري واقع مي شود- در دانشگاه صنعت نفت ايجاد شده كه در مقايسه با ساير رشته هاي دانشگاهي بسيار جوانتر و شايد ناشناخته تر باشد. اين رشته در كنار رشته هاي صنايع بالادستي  نفت ازجمله مهندسي اكتشاف-استخراج –مخازن هيدروكربوري-حفاري ومهندسي بهره برداري به عنوان يك مكمل بسيار اثرگذار محسوب ميشود كه بدون اين رشته ساير رشته ها ي نفتي جهت رسيدن به سر منزل مقصود باز مي مانند ود رصنايع پايين دستي نفت از جمله مهندسي پالايش-مهندسي پتروشيمي وپليمر وطراحي فرآيند و...هم از اهميتت بسيار باليي برخوردار بوده تا جاييكه بسياري از كارشناسان براين باورند كه با توجه به وسعت كاربرد وقلمرو كارائي اين رشته در تمام حوزه هاي نفت وگاز وپتروشيمي و...اين رشته را بايد زيرمجموعه مهندسي نفت به شمار آورد وتحت عنوان «مهندسي نفت- بازرسي فني»   به صورت رسمي شناخته شود.
از آنجا كه تا يكي دوماه آينده نتايج كنكور سراسري مشخص خواهد شد ودر دفترچه انتخاب رشته نام اين دو رشته خواهد آمد وظيفه دانستم به عنوان كسي كه فارغ التحصيل اين رشته و از همين پايگاه علمي برخاسته وبا جايگاه اين رشته در صنايع نفت وگاز آشنايي نسبتا كافي و وافي دارد و از نزديك با اين رشته و متخصصان آن سروكار دارد جهت آشنايي و استحضار و اشراف كامل علاقمندان به توضيح اين دو رشته بپردازم:‌
دوره كارشناسي « مهندسي ايمني و بازرسي فني » براي اولين بار در ايران در سال تحصيلي دانشگاهي 71-1370 شمسي در دانشكده مهندسي نفت شهيد تندگويان آبادان ايجاد شده كه مطابق مصوبات وزارت علوم تحقيقات و فن آوري ( وزارت فرهنگ و آموزش عالي وقت ) اين رشته شاخه اي از « مهندسي شيمي » محسوب مي شود

لطفا بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

برای تعیین گرایش  حداکثر تا تاریخ ۲۵/۴/۱۳۸۷ به بخش مهندسی نفت مراجعه کرده و فرم تعیین گرایش را دریافت و آن را به دقت پر کرده و تحویل بخش فرمایید.